Binnen Rotterdams Tij wordt aan de toekomst gebouwd met respect voor het verleden . Een voorbeeld daarvan is hoe er met De Koepels in het Mallegatpark wordt omgegaan. Deze gemeentelijke monumenten zijn en blijven toegankelijk voor een divers publiek.
Wie weleens langs het Mallegatpark rijdt, fietst of loopt kan er niet omheen: De Koepels. De bolvormige gebouwen langs de oever van de Maas zijn een opvallende verschijning. Net als de watertoren (tevens een schoorsteen) die in het Mallegatpark staat. Wat wellicht niet iedere voorbijganger zich zal realiseren: deze gebouwen hebben niet alleen een bijzonder uiterlijk, maar ook een rijke geschiedenis.
Terug naar 1878
De koepels en de watertoren zijn de restanten van de gemeentelijke Feijenoordse Gasfabriek die hier al in 1878 werd gebouwd en tot 1968 actief was. De fabriek produceerde gas dat uit kolen werd gehaald. Dit gas werd gebruikt door Rotterdamse huishoudens. Toen er in de jaren ’60 aardgas uit Groningen kwam, ging de fabriek in het Mallegatpark dicht. Een deel werd gesloopt, waaronder de grote stalen cilinders die om de koepels heen stonden. In deze zogeheten gashouders werd het gas onder druk opgeslagen. Dat gebeurde dus niet onder de koepels, zoals veel mensen denken, maar erbovenop. Pas toen de cilinders werden verwijderd, werden de koepels goed zichtbaar.
Cultuurhistorische waarde
Midden jaren negentig van de vorige eeuw kregen verschillende elementen van de oude gasfabriek de status van gemeentelijk monument. Het Rotterdamse College van B&W stelde in 1995 vast dat de koepels van “algemeen belang zijn voor de gemeente Rotterdam, vanwege hun cultuurhistorische, typologische en beeldbepalende waarde”. Datzelfde geldt voor het volledige Mallegatpark, dat eveneens als gemeentelijk monument is aangemerkt. De watertoren annex schoorsteen heeft volgens de gemeente bovendien “als laatste vertegenwoordiger van zijn soort in Nederland een hoge zeldzaamheidswaarde”.
Omarmd binnen de gebiedsontwikkeling
Door de jaren heen zijn De Koepels voor verschillende doelen gebruikt. Er werden onder meer bokswedstrijden gehouden en er hebben ook meerdere bedrijven in gezeten. ‘Het is geweldig dat we gebouwen met zo’n grote cultuurhistorische waarde hebben in Rotterdams Tij. We hebben De Koepels dan ook direct omarmd binnen de gebiedsontwikkeling’, zegt Samantha van Rooij, omgevingsmanager en projectmanager sociaal-maatschappelijk programma namens Stichting Gebiedsontwikkeling aan de Maas. ‘Wij zagen meteen in dat we deze gebouwen met veel respect moeten behandelen. Tegelijkertijd willen we De Koepels toegankelijk maken voor omwonenden en andere mensen uit Rotterdam. Daarom hebben we mensen uit de urban sports en street culture wereld erbij betrokken.’
Street culture en urban sports
Sinds enkele jaren is De Koepels hét huis voor de street culture in Rotterdam-Zuid. Er vinden activiteiten plaats op het gebied van onder meer zang, dans, hiphop en spoken word. Kunst en (urban) sport hebben eveneens een plek binnen De Koepels. Zo waren De Koepels en het Mallegatpark al eens het decor van evenementen als de Rotterdam Street Culture Week (RSCW) en streetartfestival ALLCAPS. Het pand wordt ook verhuurd aan bandjes die willen repeteren. Daarnaast heeft De Koepels een samenwerking met Stichting LES, die zich richt op de groei en ontwikkeling van met name jongeren in de wijk Feijenoord.
Betere toegankelijkheid door renovaties
Om De Koepels zo toegankelijk mogelijk te maken, vonden er de afgelopen jaren diverse renovaties plaats. Zo zijn er nieuwe kozijnen en dubbele entreedeuren geplaatst. Die voldoen aan de moderne veiligheidseisen en zorgen ervoor dat ook mindervalide mensen toegang hebben. Bij deze aanpassingen worden de bestaande kleuren gebruikt, zodat ze goed aansluiten bij de historische uitstraling en monumentale status.
Verbindende plek voor breed publiek
‘Daarmee bouwen we aan de toekomst, maar wel met veel respect voor het verleden’, zegt Samantha.
‘In Rotterdams Tij komt straks op verschillende plekken veel ruimte voor urban sports en street culture, onder andere met de Urban Sports & Street Culture Campus. De Koepels blijven hierin een belangrijke rol spelen. Het wordt straks nóg meer een plek die verschillende groepen Rotterdammers – van jong tot oud – gaat verbinden. We vinden het heel gaaf dat we een plek met zoveel historie nieuw leven kunnen inblazen en voor een breed publiek toegankelijk maken.’
