Van maatschappelijke voorzieningen tot het creëren van werkgelegenheid. Rotterdams Tij gaat op meerdere fronten maatschappelijke meerwaarde bieden. Omgevingsmanager Johanneke de Lint vertelt er in dit artikel meer over.
Als Johanneke vanuit het projectbureau van Rotterdams Tij naar buiten tuurt, kijkt ze uit op de panden van onder meer De Beroepentuin en De Speelfabriek. Toen ze in 2019 begon aan haar opdracht als omgevingsmanager was het beoogde uitzicht nog heel anders. ‘Het was de bedoeling dat we vanaf deze plek tegen het nieuwe stadion zouden aankijken’, vertelt ze. Dat plan sneuvelde eind 2022. De naam voor de gebiedsontwikkeling Feyenoord City veranderde in Rotterdams Tij. En op de plek waar het nieuwe stadion zou komen, komt nu de wijk Waterkant.
Verbonden met Zuid
Door de aangepaste plannen veranderde de rol van Johanneke deels. Ze werd mede verantwoordelijk voor de invulling van het maatschappelijk kader “Sterker op Zuid”. Johanneke legt uit: ‘Rotterdams Tij moet niet alleen nieuwe woningen opleveren, maar ook maatschappelijke meerwaarde creëren voor de inwoners van Rotterdam-Zuid. Dat betekent dat Rotterdams Tij echt onderdeel moet worden van Zuid. Via fysieke verbindingen met de omliggende wijken én door maatschappelijke voorzieningen waar heel Zuid van profiteert. Denk aan scholen, maar ook aan een Urban Sports & Street Culture Campus, gezondheidscentrum, Huis van de Wijk, jongerenhub en een bibliotheek. En door het creëren van werkgelegenheid voor Zuid.’
Sterk stakeholdersnetwerk
De behoeften van omwonenden en andere stakeholders zijn en worden continu zorgvuldig in kaart gebracht. Dat wordt gedaan door het team dat namens Stichting Gebiedsontwikkeling aan de Maas (StiGaM), de ontwikkelaar van Rotterdams Tij, verantwoordelijk is voor de participatie. Johanneke:
‘Vanaf het begin zijn we in gesprek met vertegenwoordigers van bewonersverenigingen, ondernemersverenigingen, wijkraden en andere stakeholders. Dat doen we al jarenlang, structureel, ook in de uitdagende coronaperiode. Dat we zo’n sterk netwerk hebben opgebouwd, doet me goed. Soms is dat hard werken. Door alle energie die we erin stoppen – samen met Theo Kion van de gemeente Rotterdam, met wie ik altijd erg prettig heb samengewerkt – hebben we nu een warme relatie met veel partijen.’
Participatieve ontwikkeling
En, zo benadrukt Johanneke, die participatietrajecten zijn absoluut niet voor de bühne. ‘De derde overkoepelende ambitie van het maatschappelijk kader is dat Rotterdams Tij een participatieve ontwikkeling moet zijn. Dat is een van de belangrijkste pijlers van de gebiedsontwikkeling. We luisteren naar mensen en doen ons voordeel met hun inzichten. Er is zoveel kennis op te halen bij mensen die hier (willen) wonen of werken; het zou zonde zijn om die onbenut te laten. Dit blijft belangrijk, ook voor de toekomstige projectontwikkelaars.’
Kennis benutten
Johanneke geeft een aantal voorbeelden van hoe de kennis benut wordt: ‘De wens voor een Urban Sports & Street Culture Campus komt direct vanuit street culture partijen. De hoogtes van de nieuwe gebouwen die op De Veranda komen, zijn op basis van feedback vanuit de huidige bewoners verwerkt in de toenmalige plannen. En in de Klankbordgroep Waterkant zit iemand met een lichamelijke uitdaging; hij houdt ons scherp op het vlak van toegankelijkheid van het gebied. Ik ben enorm trots dat deze gebiedsontwikkeling op meerdere fronten voor maatschappelijke meerwaarde gaat zorgen. Het bewijst dat participatie zinvol is. Zolang je de informatie die je ophaalt daadwerkelijk in de plannen verwerkt.’
Micro-economie van sociale ondernemers
Trots is Johanneke ook op de ondernemers die sociaal-maatschappelijke impact maken in Rotterdams Tij. Zij maken tijdelijk gebruik van de leegstaande panden in het gebied, die uiteindelijk gesloopt worden.
‘Daarmee creëren we werkgelegenheid en zorgen we ervoor dat mensen uit Rotterdam-Zuid hun talenten kunnen ontwikkelen. Er is een micro-economie ontstaan, waarin de sociaal ondernemers elkaar helpen.’
Mee naar de makers place
Het traject was wel een kwestie van pionieren, erkent Johanneke. ‘Omdat de planning regelmatig veranderde. En omdat de ene ondernemer meer maatschappelijke impact maakt dan de andere. Een deel van de ondernemers verhuist mee naar de zogeheten makers place in Waterkant. Daarmee wordt de sociale impact structureel onderdeel van de gebiedsontwikkeling.’ In de komende periode wordt het uiteindelijke concept hiervoor ontwikkeld.
Juiste moment voor afscheid
Dat maakt Johanneke niet meer mee in haar functie als omgevingsmanager. Ze neemt na ruim zes jaar afscheid. Voor haar voelt dit als het juiste moment voor een vertrek.
‘Het stedenbouwkundig plan is afgerond. In dit plan is het maatschappelijk kader goed geborgd. Het plan komt nu meer in de uitvoeringsfase. Mijn kracht ligt meer in de voorbereidende fase, het bouwen van een netwerk. Ik vertrek met pijn in mijn hart; ik heb met dit gebied, maar vooral met al die mensen hier, een warme band opgebouwd. Ik heb alle vertrouwen in mijn ervaren opvolger Samantha, die op een mooie basis verder kan bouwen.’
Ambities blijven bewaken
Johanneke rekent erop dat de maatschappelijke ambities ook daadwerkelijk worden uitgevoerd. ‘Het is ontzettend belangrijk dat Stigam en alle andere partijen dit blijven bewaken. Dat verdient Rotterdam-Zuid en alle mensen die hier een mooi gebied willen om te wonen, werken en recreëren.’ Ze kijkt weer even naar buiten. Dan zegt ze met een glimlach: ‘En als Rotterdams Tij over een x-aantal jaren helemaal af is, kom ik hier natuurlijk genieten van al het moois dat hier is gebouwd.’
